گلوئون

گلوئون(به انگلیسی: Gluon)‏، ذره‌ای است که بین کوارکها مبادله می‌شودتا آنها را به هم پیوند دهد. به این ترتیب گلئونها به طور غیرمستقیم مسئولیت جذبه بین پروتونها و نوترونها در هسته اتم را به عهده می‌گیرند. گلوئون از کلمه glue به معنای چسب گرفته شده است.

به پیشنهاد هیدکی یوکاوا و محاسبات وی در سال ۱۹۳۰ پیون مسئول نیروی قوی در هسته‌ها شناخته شد این نیرو باعث می‌شود تانوکلئونها در کنار یکدیگر باقی بمانند اما باریونها خودشان از کوارک تشکیل شده‌اند و این کوارک‌ها با میانجیگری گلوئون به هم متصل می‌شوند و به این نیرو «نیروی قوی» می‌گویند.

نیروی قوی مشابه نیروی الکترومغناطیسی است که بین دو ذره باردار به وجود می‌آید با این تفاوت که فوتون (میانجیگر نیروی الکترومغناطیسی) خود بار الکتریکی ندارد اما گلوئون که میانجیگر نیروی قوی بین دو ذره رنگ‌دار *است خود دارای رنگ است و به همین دلیل این موضوع وجود دارد که میان دو گلوئون برهمکنش رخ دهد در صورتی که برای فوتون‌ها این چنین نیست. محاسبات بیشتر نشان داده‌است که این برهمکنش‌ها (برهمکنش گلوئون-گلوئون و کوارک-گلوئون) در انرژی بالا سست می‌شود و به همین دلیل تلاش دانشمندان بر این بوده‌است که برای اجسام دماهای بالای از قدر تریلیون درجه سانتیگراد تولید کنند تا گلوئون و کوارک از هم جدا شده و پلاسمای کوارک گلوئون به وجود آید.

اگر یک پروتون متحرک باشد نیمی از تکانه آن توسط سه کوارک آن تامین می‌شود و نیمی دیگر از آن توسط تعداد زیادی گلوئون تامین می‌شود.

این بوزون هشت رنگ دارد که رنگ‌های آن به صورت زیر هستند:

(r\bar{b}+b\bar{r})/\sqrt{2}     -i(r\bar{b}-b\bar{r})/\sqrt{2} (r\bar{g}+g\bar{r})/\sqrt{2}   -i(r\bar{g}-g\bar{r})/\sqrt{2} (b\bar{g}+g\bar{b})/\sqrt{2}   -i(b\bar{g}-g\bar{b})/\sqrt{2} (r\bar{r}-b\bar{b})/\sqrt{2}   (r\bar{r}+b\bar{b}-2g\bar{g})/\sqrt{6}

این‌ها همان ماتریس‌های گلمان هستند.

 

تمبر یادبود هیدکی یوکاوا - انتشار در سال ۱۹۹۵ - گامبیا

 

هیدکی یوکاوا(به ژاپنی湯川 秀樹)‏ نام دانشمندی ژاپنی است که فرضیه مزون‌ها را بنیان نهاد.

او در ۲۳ ژانویه ۱۹۰۷ در توکیو به دنیا آمد پس از فارغ التحصیلی در دانشگاه کیوتو در مورد ذرات بنیادی تحقیق کرد و به این نتیجه رسید که باید ذراتی وجود داشته باشند و در نیروی قوی شرکت کنند تا هسته پایدار بماند او این ذرات را مزون به معنی میانه نامید زیرا جرم آنها بیشتر ازالکترون و کمتر از پروتون است ابتدا فکر کرد که میون عامل چنین نیرویی است اما بعداْ مشخص شد که پیون چنین کاری می‌کند. او در سال ۱۹۴۹ موفق به دریافت جایزه نوبل فیزیک شد.

-----------------------------------------------------------------------------------

 

دسی (به آلمانی: DESY، برگرفته از: Deutsches Elektronen Synchrotron به معنی: سنکروترون الکترون آلمان)‏ بزرگترین مرکز تحقیقات فیزیک ذرات آلمان است که هامبورگ و زاتن قرار دارد. این مرکز در ۱۸ دسامبر ۱۹۵۹ در هامبورگ به وجود آمد.

هدف اصلی دسی پژوهش‌های بنیادی در فیزیک ذرات و پژوهش از طریق تابش سنکروترون است. به همین دلیل دسی شتاب‌دهنده‌های ذره‌ای را توسعه داده و اجرا می‌کند. هزینه‌های دسی از مقامات دولتی تامین می‌شود و این مرکز عضو از انجمن مراکز پژوهشی آلمانی هلمهولتز نیز هست.

از بزرگترین نتایج این مرکز کشف گلوئون است.

/ 0 نظر / 26 بازدید